'

Кыргыз Республикасынын Экономика министрлигинин алдындагы Экономикалык саясатты изилдөө институтунун директору Алмаз Исановдун “Электр кубатына 10 тариф экологияны сактоосу мүмкүн...” деген пикирине Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Отун-энергетикалык комплексти жөнгө салуу боюнча мамлекеттик агенттиктин түшүндүрмөсү

 

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Отун-энергетикалык комплексти жөнгө салуу боюнча мамлекеттик агенттик электр энергиясы үчүн бүгүнкү күндө төмөндөгүдөй тарифтер (салыктар эске алынбастан) колдонулуп жаткандыгын билдирет: 1 кВтс үчүн электр энергиясына акыркы керектөөчүлөр үчүн, тактап айтканда, калк үчүн 700 кВтс ке чейин айына 0,77 сом, 700 кВтс тен жогору керектелгенде айына 2 сом 16 тыйын, электрлештирилген унаа үчүн 1 сом 58 тыйын, насостук станциялар үчүн 0,78 сом, калган керектөөчүлөр үчүн 2 сом 24 тыйын.

Акыркы керектөөчүлөр (калк, электрлештирилген унаа, насостук станциялар, калган керектөөчүлөр) үчүн колдонуудагы тарифтер генерациялоочу (анын ичинде ЖЭБ жана ГЭСтер), берүүчү жана бөлүштүрүүчү энергетикалык компаниялардын ишин керектүү акча каражаттары менен камсыз кылуусу керек.

Бирок, энергетикалык сектордо жыл сайын калк жана насостук станциялар үчүн социалдык-багыттоочу тарифтер себеби болуп эсептелген акча каражаттарынын тартыштыгы байкалат. Ушуну менен катар калк электр энергиясын эң ири керектөөчү болуп эсептелет (70 % га жакын берилген электр энергиясын керектейт). Ушундай шарттарда электр энергиясына сутка убактылары боюнча дифференциацияланган тарифтерди киргизүү максатка ылайыксыз.

Мындан тышкары, территориалдуулук боюнча сутка убактылары боюнча дифференциацияланган тарифтерди киргизүү үчүн керектөөчүлөрдү атайын эсепке алуу алеттери (акылдуу эсептегичтер) менен 100 % камсыз кылуу зарыл. Бирок бүгүнкү күндөгү Кыргызстандын аймагынын мындай эсептегичтер менен камсыз болушунун абалы дифференциацияланган тарифтерди колдонууга мүмкүндүк бербейт.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Отун-энергетикалык комплексти жөнгө салуу боюнча мамлекеттик агенттик электр энергиясына тарифтер Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына ылайык белгиленип жаткандыгын дагы бир жолу белгилейт.

Электр энергиясын дүңүнөн сатып алып сатуучулар тууралуу алар келишимдердин негизинде акыркы керектөөчүлөргө тейлөө кызматын көрсөтүшкөн бөлүштүрүүчү электр  энергетикалык компаниялар болуп эсептеленишерин белгилеп кетебиз. Бөлүштүрүүчү энергетикалык компаниялар жөнгө салынган тарифтер боюнча электр кубаттуулугун иштеп чыккан энергетикалык компаниялардан электр энергиясын сатып алат, жогорку вольттуу тармактар боюнча берүүгө төлөйт, акыркы керектөөчүлөр үчүн колдонуудагы тарифтер боюнча бөлүштүрөт жана сатат.

Жыйынтыгында, директор Алмаз Исановдон энергетикалык сектордогу өзүндө болгон коррупциялык фактылар боюнча бул фактыларды териштирүү үчүн компетенттүү органдарга кайрылуусун өтүнөбүз.